28 december 2010

#28-12-10 Wandelende duinen

Wandelende duinen




Wandelen is gezond voor de mens, dat weten we allemaal. Dat wandelen ook gezond is voor duinen weten minder mensen. Natuurbeheerders weten dit wel en doen er dan ook van alles aan om duinen aan het wandelen te krijgen. Maar hoe zit dat eigenlijk met die wandelende duinen?
Ongeveer 1000 tot 300 jaar geleden was het duinmassief veel meer in beweging dan nu. Er was alle ruimte voor verschillende stuifduinen die langzaam oostwaarts bewogen. Dit kon gebeuren omdat er niet of nauwelijks iets gedaan werd dit stuiven tegen te gaan.
Voor wandelende duinen zijn 2 belangrijke ingredienten nodig: wind en zand. Hier hebben we normaal gesproken genoeg van aan de kust. Het zand wordt dagelijks op het strand afgezet door het getij en stroming en vervolgens doet de wind de rest. Het zand wordt naar het oosten geblazen en al op het strand beginnen de eerste duinen zich te vormen. Primaire duintjes worden zij genoemd. Uiteindelijk wordt de eerste duinenrij gevormd genaamd de "zeeduin". Hier kon de wind volop zijn werk doen en werd in deze duinen bressen geslagen zodat ook meer oostwaarts nieuwe duinen gevormd konden worden. Bestaande duinen groeiden tot ongekende hoogtes zoals nu op veel plekken te zien is aan de oostkant van het duin. Door het stuiven ontstonden er niet alleen duinen, maar ook duinvalleien. Na het bereiken van het grondwater stopt het natuurlijke proces van zelf, nat zand stuift namelijk niet. Sinds tientallen jaren is de zeereep echter meer beheerd als een dijk, omdat hij werd gezien als belangrijkste zeewering. Daarmee is onze belangrijkste aanvoerroute van zand vanaf het strand, geblokkeerd.
Naast het strakke beheer van de zeeduinen zijn er nog meer menselijke invloeden die hebben geleid tot een beperking van het natuurlijke stuifproces. Rondom de dorpen was men het al snel zat om elke keer weer overstoven te worden door grote hoeveelheden zand. Hetzelfde gold voor de kleinschalige land en tuinbouw en dus besloot men om de stuivende duinen rondom de dorpen vast te leggen met helm, takken en ander materiaal. Later ging men ook verder duin inwaarts het zand vastleggen en werden bossen aangeplant. Daarnaast kregen de duinen, door de luchtvervuiling van de industrie, ook te maken met neerslag waar veel meer stikstof in zat (stikstofdepositie). Hierdoor komen er zoveel voedingstoffen in de bodem terecht dat grassen en struiken massaal oprukken, waardoor het duin dichtgroeit. Dit alles heeft tot gevolg dat het natuurlijke en waardevolle proces van verstuiving verloren is gegaan. Daarmee zijn ook veel planten en dieren die afhankelijk zijn van verstuiving verdwenen.
Wat doen wij er aan om dit te veranderen? Het actief in gang brengen van stuivende duinen is een van de mogelijkheden. Voorbeelden hiervan zijn te zien in het Nationale park zuid Kennemerland en bij Bergen aan Zee. Ook het minder strak beheren van de zeereep is een middel. Gelukkig zijn er ook nog plekken waar de natuur het nog steeds zelf kan. Voorbeelden hiervan liggen ten noorden van Egmond aan Zee in de Wimmenummerduinen.

groeten
Team NW9

Gepubliceerd door Erik | Permalink

© mtb noordwest9